فهرست مقاله
IMEI شناسه یکتای هر گوشی موبایل است؛ چیزی شبیه کد ملی برای دستگاه. این عدد ۱۵ رقمی در خرید گوشی دست دوم، رجیستری و پیگیری گوشی سرقتی اهمیت زیادی دارد. اگر IMEI روی جعبه با IMEI خود گوشی یکی نباشد یا دستگاه در سامانه رجیستری ثبت نشده باشد، ممکن است بعد از خرید به دردسر بیفتید. در این راهنما می‌گوییم IMEI چیست، از چه راه‌هایی پیدا میشود و چطور می‌توانید آن را استعلام کنید. برای بررسی سریع، ابزار رایگان استعلام IMEI در Sir GSM هم در دسترس است.
IMEI چیست
IMEI مخفف International Mobile Equipment Identity به معنی «شناسه بین‌المللی تجهیزات موبایل» است. اپراتورها با این عدد دستگاه را در شبکه شناسایی می‌کنند. شماره سیمکارت متعلق به شما و سیمکارت است، اما IMEI متعلق به خود گوشی است و با عوض کردن سیمکارت تغییر نمی‌کند.
IMEI معمولاً ۱۵ رقم دارد و از سه بخش ساخته شده است:
- TAC (هشت رقم اول): کد تخصیص نوع دستگاه که سازنده و مدل گوشی را مشخص می‌کند. به همین دلیل گوشی‌های هم‌مدل TAC مشابهی دارند.
- شماره سریال (شش رقم بعدی): عددی که سازنده به هر دستگاه از آن مدل می‌دهد.
- رقم کنترل (رقم آخر): با فرمول ریاضی ساده‌ای به نام الگوریتم لون (Luhn) از ۱۴ رقم قبلی محاسبه میشود تا اشتباه تایپی در ثبت IMEI مشخص شود.
گوشی‌های دو سیم‌کارته معمولاً دو IMEI دارند؛ یکی برای هر اسلات. این موضوع درباره گوشی‌هایی که یک سیمکارت فیزیکی و یک eSIM دارند هم صدق می‌کند. ممکن است در بعضی منوها اصطلاح IMEISV را هم ببینید؛ این نسخه ۱۶ رقمی است که به‌جای رقم کنترل، دو رقم نسخه نرم‌افزار دارد.
IMEI گوشی کجاست؟ ۵ روش پیدا کردن
شماره‌گیری *#06#
ساده‌ترین روش این است که در صفحه شمارهگیر گوشی کد *#06# را وارد کنید. در بیشتر گوشی‌های اندرویدی و آیفون، IMEI بلافاصله و بدون زدن دکمه تماس نمایش داده میشود. در گوشی‌های دو سیم‌کارته هر دو IMEI را می‌بینید. برای آشنایی با کدهای کاربردی دیگر، مقاله کدهای مخفی آیفون و برندهای اندرویدی را ببینید.
از تنظیمات
- اندروید: معمولاً از مسیر تنظیمات > درباره تلفن (About phone) > وضعیت (Status) یا مستقیماً در صفحه «درباره تلفن». نام منوها در برندهای مختلف کمی فرق می‌کند. مثلاً در سامسونگ IMEI در همان صفحه «درباره تلفن» دیده میشود.
- آیفون: تنظیمات > عمومی (General) > درباره (About). برای دیدن IMEI ممکن است لازم باشد صفحه را کمی پایین بکشید.
روی جعبه گوشی
IMEI روی برچسب بارکددار جعبه اصلی چاپ شده است. در گوشی‌های دو سیم‌کارته، هر دو IMEI روی جعبه آمده است. جعبه و فاکتور را نگه دارید؛ اگر گوشی گم یا سرقت شود، این مدارک به کارتان می‌آید.
روی سینی سیمکارت یا پشت گوشی
در برخی مدل‌ها IMEI روی سینی سیمکارت حک شده است. طبق راهنمای اپل، در آیفون 6s تا سری 13 IMEI روی سینی سیمکارت است و در آیفون 5 تا 6 پشت بدنه حک شده، اما آیفون 14 و مدل‌های جدیدتر این حکاکی را ندارند. در بعضی گوشی‌های اندرویدی هم IMEI روی سینی یا برچسب داخلی دیده میشود.
از طریق حساب گوگل یا اپل‌آیدی
اگر گوشی در دسترس نیست، از حساب کاربری‌تان کمک بگیرید:
- اندروید: به سایت android.com/find یا اپلیکیشن Find Hub (نام جدید Find My Device گوگل) بروید، دستگاه را انتخاب کنید و وارد تنظیمات آن شوید تا IMEI را ببینید.
- آیفون: در سایت account.apple.com وارد اپل‌آیدی شوید، بخش Devices را باز کنید و دستگاه را انتخاب کنید.
چرا IMEI روی جعبه و گوشی باید یکی باشد
وقتی گوشی دست دوم می‌خرید، اولین کار این است که IMEI نمایش‌داده‌شده با *#06# را با IMEI روی جعبه مقایسه کنید. اگر این دو یکی نباشند، احتمالات زیر را در نظر بگیرید:
- جعبه مال گوشی دیگری است و فروشنده جعبه را جدا تهیه کرده است.
- برد گوشی تعویض شده یا گوشی تعمیرات اساسی داشته است.
- IMEI گوشی دستکاری شده است که هم غیرقانونی است و هم ممکن است باعث قطع سرویس دستگاه شود.
- گوشی ممکن است سرقتی باشد.
در هر کدام از این حالت‌ها، بهتر است بدون توضیح قانع‌کننده و استعلام رسمی خرید را انجام ندهید. اگر IMEI داخل گوشی خالی، صفر یا نامعتبر است، احتمال آسیب نرم‌افزاری هم هست که پایین‌تر توضیح داده‌ایم.
استعلام IMEI: اصالت، رجیستری و وضعیت
استعلام با ابزار Sir GSM
با ابزار استعلام IMEI در Sir GSM می‌توانید قبل از خرید یا فروش، وضعیت قفل‌های حساب کاربری دستگاه را چند ثانیه‌ای بررسی کنید:
- آیفون و آیپد: وضعیت قفل آیکلود و Find My
- شیائومی: وضعیت قفل Mi Account
این استعلام رایگان است و به ساختن حساب کاربری نیاز ندارد. اگر قفل آیکلود یا Mi Account روی دستگاه فعال باشد و فروشنده نتواند آن را از حساب خودش خارج کند، استفاده کامل از گوشی برای شما ممکن نخواهد بود. ثبت رجیستری گوشی مسافری هم در Sir GSM جداگانه و از داخل حساب کاربری انجام میشود، چون به نام، نام خانوادگی و تاریخ تولد نیاز دارد.
استعلام رجیستری (سامانه رسمی همتا)
برای اینکه بدانید گوشی در ایران رجیستر شده و مجاز به استفاده در شبکه است یا نه، باید از سامانه رسمی رجیستری، یعنی سامانه همتا، استعلام بگیرید. طبق راهنمای رسمی سامسونگ ایران، سه راه برای این کار وجود دارد:
- کد دستوری: کد *7777# را با هر سیم‌کارتی شماره‌گیری کنید، گزینه «استعلام اصالت» را انتخاب کنید و IMEI ۱۵ رقمی را بدون فاصله وارد کنید. نتیجه با پیامک ارسال میشود.
- وب‌سایت: hamta.ntsw.ir
- اپلیکیشن همتا: بعد از ثبت‌نام با کد ملی و شماره سیمکارت، بخش استعلام اصالت دستگاه در دسترس است.
در گوشی‌های دو سیم‌کارته، استعلام هر دو IMEI ضرری ندارد. اگر پاسخ سامانه نشان دهد گوشی ثبت نشده یا غیرمجاز است، قبل از خرید با دقت بیشتری تصمیم بگیرید. ممکن است سامانه بعد از مدتی سرویس چنین دستگاهی را قطع کند. توجه کنید که منوها و گزینه‌های سامانه ممکن است به‌مرور تغییر کنند؛ بنابراین همیشه پیام‌های خود سامانه را ملاک قرار دهید.
گزارش سرقت و مسدودی
اگر گوشی‌تان سرقت شد یا گم شد، با جعبه، فاکتور یا هر مدرکی که IMEI روی آن درج شده، به مراجع انتظامی مراجعه کنید و گزارش ثبت کنید. ردیابی و مسدودسازی گوشی سرقتی فقط از مسیرهای رسمی و با همکاری پلیس و اپراتورها انجام میشود. هیچ ابزار آنلاینی نمی‌تواند فقط با داشتن IMEI مکان گوشی را به شما نشان دهد. اگر قبلاً Find Hub یا Find My را روی گوشی فعال کرده باشید، می‌توانید از همان سرویس برای قفل کردن یا پاک کردن اطلاعات از راه دور استفاده کنید.
آیا IMEI قابل تغییر است؟
پاسخ کوتاه: نباید تغییر کند. تغییر IMEI در ایران غیرقانونی است و برای گوشی هم خطرناک است. چنین کاری می‌تواند باعث قطع آنتن، مسدود شدن دستگاه در شبکه یا خرابی نرم‌افزاری شود. به همین دلیل، ما هیچ روشی برای تغییر IMEI ارائه نمی‌دهیم.
اما «آسیب دیدن IMEI» موضوع دیگری است. گاهی بعد از فلش با فایل نامناسب یا خرابی پارتیشن EFS یا NVRAM، گوشی IMEI خود را از دست می‌دهد و آنتن نمی‌دهد. در این حالت هدف، برگرداندن همان IMEI اصلی است که روی جعبه درج شده. بهترین پیشگیری، گرفتن بک‌آپ قبل از فلش است که در مقاله بک‌آپ NVRAM و EFS قبل از فلش توضیح داده‌ایم. اگر این اتفاق افتاده، صفحه خدمات فایل ریپیر و ترمیم سریال را ببینید.
سوالات متداول
IMEI گوشی چند رقم است؟
IMEI استاندارد ۱۵ رقم دارد: هشت رقم TAC برای سازنده و مدل، شش رقم شماره سریال و یک رقم کنترل. اگر در منوی گوشی عدد ۱۶ رقمی دیدید، احتمالاً IMEISV است که به‌جای رقم کنترل، دو رقم نسخه نرم‌افزار دارد.
چرا گوشی من دو IMEI دارد؟
چون گوشی شما دو سیم‌کارته است و هر اسلات سیمکارت (یا eSIM) شناسه جداگانه‌ای در شبکه دارد. هر دو IMEI روی جعبه و با کد *#06# دیده می‌شوند و در رجیستری هم هر دو اهمیت دارند.
اگر *#06# جواب نداد چه کنم؟
مطمئن شوید کد را در شمارهگیر پیش‌فرض گوشی وارد کرده‌اید. اگر جواب نداد، IMEI را از تنظیمات > درباره تلفن، روی جعبه یا از حساب گوگل یا اپل‌آیدی پیدا کنید. اگر در تنظیمات هم IMEI خالی یا نامعتبر است، احتمالاً مشکل نرم‌افزاری در بخش EFS یا NVRAM وجود دارد.
آیا با IMEI میشود گوشی گمشده را پیدا کرد؟
نه با یک ابزار آنلاین. پیگیری گوشی گمشده یا سرقتی با IMEI فقط از طریق پلیس، اپراتورها و مسیرهای رسمی انجام میشود. سایت‌ها یا برنامه‌هایی که ادعا می‌کنند با واردکردن IMEI مکان گوشی را نشان می‌دهند، قابل اعتماد نیستند. Find Hub برای اندروید یا Find My برای آیفون، به شرطی که از قبل فعال بوده باشند، ابزار رسمی صاحب گوشی هستند.
IMEI null یا 000000 یعنی چه؟
یعنی گوشی نمی‌تواند IMEI خود را بخواند. این مشکل معمولاً بعد از فلش نادرست یا آسیب دیدن بخش EFS یا NVRAM پیش می‌آید و معمولاً باعث قطع آنتن میشود. اگر بک‌آپ دارید، با بازگرداندن آن مشکل حل میشود. در غیر این صورت، از خدمات فایل ریپیر و ترمیم سریال کمک بگیرید تا IMEI اصلی دستگاه برگردد.
همین حالا IMEI گوشی را چک کنید
قبل از خرید یا فروش گوشی، با شماره‌گیری *#06# IMEI را پیدا کنید و آن را با جعبه مقایسه کنید. بعد از ابزار رایگان استعلام IMEI در Sir GSM وضعیت قفل آیکلود یا Mi Account را بررسی کنید و رجیستری را هم از سامانه همتا استعلام بگیرید. برای دسترسی به فایل‌ها و آموزش‌های بیشتر هم بخش فایل‌ها و راهنمای ابزارها را ببینید.