فهرست مقاله
صفحه گوشی‌تان را عوض کرده‌اید و حالا حس می‌کنید رنگ‌ها مثل قبل نیست؟ یا یک کابل شارژ خریده‌اید که فروشنده گفته «اصل» است، ولی گوشی با آن دیر شارژ می‌شود؟ در این راهنما فقط تست‌هایی را می‌گوییم که خودتان، با گوشی بسته و در چند دقیقه، می‌توانید انجام دهید. نه پیچ‌گوشتی لازم است، نه مولتی‌متر. اگر می‌خواهید بدانید LCD و OLED اصلاً چطور کار می‌کنند، مقاله ساختار نمایشگر گوشی: LCD، OLED و تاچ را بخوانید. اینجا فقط به یک سؤال جواب می‌دهیم: قطعه‌ای که دستتان است اصلی است یا نه؟
یک نکته را از همین اول بگوییم: هیچ‌کدام از نشانه‌های این صفحه به‌تنهایی اثبات قطعی نیست. هر تست یک «نشانه» است. اگر دو یا سه نشانه با هم دیده شوند، احتمال اینکه قطعه غیراصلی باشد خیلی بیشتر می‌شود.
اصطلاحات بازار: اصلی، شرکتی، سرویس پک، اولد، incell و فیک
وقتی برای تعویض صفحه یا خرید ال سی دی به بازار می‌روید، با چند اسم مختلف روبه‌رو می‌شوید. این اسم‌ها بیشتر واژه‌های فروشنده‌ها هستند تا اصطلاح فنی، و معنای دقیقشان از فروشنده‌ای به فروشنده دیگر فرق می‌کند. جدول زیر می‌گوید هر اسم «چه ادعایی» دارد:
| اصطلاح بازار | ادعای فروشنده | نکته برای خریدار |
|---|---|---|
| اصلی / اورجینال | قطعه‌ای که خود سازنده گوشی تولید کرده | ادعای فروشنده است؛ با تست‌های پایین بررسی کنید |
| سرویس پک (Service Pack) | قطعه‌ای که در بسته‌بندی خدمات پس از فروش سازنده (مثلاً سامسونگ) عرضه می‌شود | ادعای فروشنده است که باید آن را بررسی کنید؛ بسته‌بندی هم قابل تقلید است |
| شرکتی | معمولاً یعنی قطعه کارخانه‌ای که شاید بسته‌بندی سرویس پک نداشته باشد | تعریف ثابتی ندارد؛ بپرسید دقیقاً منظور فروشنده چیست |
| اولد (OLED) | پنل از نوع OLED، هم‌جنس پنل گوشی‌هایی که از کارخانه OLED داشته‌اند | OLED بودن به معنی اصلی بودن نیست؛ ممکن است OLED غیراصلی باشد |
| incell / TFT | پنل LCD که تاچ داخل خود پنل است و معمولاً ارزان‌تر است | روی گوشی‌ای که از کارخانه OLED داشته، یک «پایین‌تر آمدن کیفیت» است، با هر اسمی که فروخته شود |
| فیک / کپی | قطعه غیراصلی که شبیه اصلی ساخته شده | گاهی صادقانه با همین اسم فروخته می‌شود و گاهی به اسم اصلی |
مهم‌ترین نکته این جدول: اگر گوشی شما از کارخانه صفحه OLED داشته (مثلاً بسیاری از مدل‌های سری Galaxy A و S سامسونگ یا آیفون‌های جدید) و صفحه incell یا TFT رویش نصب شود، این یک افت کیفیت است، حتی اگر فروشنده اسم آن را «درجه یک» گذاشته باشد. اینکه گوشی شما از کارخانه OLED داشته یا LCD، در مشخصات رسمی مدل روی سایت سازنده آمده است.
تشخیص ال سی دی اصلی: تست‌های ظاهری
سیاهی در اتاق تاریک
ساده‌ترین و مطمئن‌ترین تست برای گوشی‌هایی که از کارخانه OLED داشته‌اند:
-
به یک اتاق کاملاً تاریک بروید.
-
روشنایی صفحه را روی حداکثر بگذارید.
-
یک تصویر کاملاً سیاه را تمام‌صفحه باز کنید (یا یک ویدیوی سیاه را پخش کنید).
-
به صفحه و به‌خصوص لبه‌ها نگاه کنید.
در پنل OLED هر پیکسل نور خودش را تولید می‌کند و پیکسل سیاه عملاً خاموش است؛ پس صفحه باید تقریباً با تاریکی اتاق یکی شود. اگر صفحه خاکستری و روشن به نظر برسد یا از لبه‌ها نور بیرون بزند (Light Bleed)، احتمالاً پنل LCD یا incell جای OLED اصلی نشسته است. این تست روی گوشی‌هایی که از کارخانه LCD داشته‌اند کاربرد ندارد، چون آن‌ها همیشه کمی نور پس‌زمینه دارند.
زاویه دید و رنگ
گوشی را آرام به چپ و راست و بالا و پایین کج کنید. اگر رنگ‌ها با کمی کج کردن کدر شوند، ته‌رنگ آبی یا زرد بگیرند یا تصویر کم‌جان شود، این نشانه خوبی نیست. بهترین مقایسه این است که یک گوشی سالم از همان مدل کنار گوشی خودتان بگذارید و یک تصویر یکسان را روی هر دو باز کنید. اگر گوشی هم‌مدل در دسترس نیست، با عکس‌های رسمی یا خاطره خودتان از صفحه قبلی مقایسه کنید، هرچند این مقایسه دقت کمتری دارد.
حاشیه و چانه پایین صفحه
به حاشیه دور صفحه، به‌خصوص قسمت پایین (که به آن «چانه» می‌گویند) دقت کنید. ضخیم‌تر بودن حاشیه پایین نسبت به گوشی اصلی، یا قاب صفحه‌ای که کمی بالاتر از بدنه نشسته و لبه‌اش حس می‌شود، یکی از نشانه‌های رایج پنل غیراصلی است. این را «نشانه» در نظر بگیرید، نه مدرک؛ چون نصب نادرست یا چسب ضخیم هم می‌تواند همین ظاهر را ایجاد کند.
روشنایی و یکدستی
در فضای باز و زیر نور روز، روشنایی را روی حداکثر بگذارید. اگر صفحه به‌وضوح کم‌نورتر از قبل است و در نور آفتاب خوانا نیست، شک کنید. بعد یک تصویر سفید و یک تصویر خاکستری یکدست باز کنید و دنبال لکه‌های روشن‌تر یا تیره‌تر، سایه‌های ابری یا شبکه و نقطه‌های ریز بگردید. صفحه سالم باید یکدست باشد.
تشخیص ال سی دی اصلی: تست‌های عملی
اثر انگشت زیر صفحه
اگر گوشی شما حسگر اثر انگشت زیر صفحه (In-display) دارد، این تست خیلی گویاست. حسگرهای زیر صفحه برای کار کردن به پنل OLED نیاز دارند. اگر بعد از تعویض صفحه، اثر انگشت اصلاً کار نمی‌کند، خیلی کندتر شده یا مدام خطا می‌دهد، احتمال زیادی دارد که پنل غیراصلی یا incell نصب شده باشد. یک بار اثر انگشت را حذف و دوباره ثبت کنید و بعد قضاوت کنید.
Always On Display و حالت تاریک
در گوشی‌هایی که از کارخانه OLED دارند، قابلیت Always On Display (نمایش همیشه روشن) معمولاً در تنظیمات هست. اگر این گزینه بعد از تعویض صفحه ناپدید شده، کار نمی‌کند یا با روشن کردنش باتری به‌طور غیرعادی سریع خالی می‌شود، به پنل شک کنید. حالت تاریک (Dark Mode) هم روی OLED اصلی واقعاً سیاه است و روی LCD کمی خاکستری دیده می‌شود.
تاچ
یک برنامه نقاشی یا یادداشت باز کنید و با یک انگشت، خطوط آهسته و صاف از بالا تا پایین و از چپ تا راست صفحه بکشید. خط نباید جایی قطع شود، بپرد یا موج بردارد. لبه‌ها و چهار گوشه را جداگانه امتحان کنید، چون تاچ غیراصلی معمولاً در لبه‌ها ضعیف‌تر است. بعد با دو یا سه انگشت زوم کنید تا مولتی‌تاچ را بسنجید. اگر صفحه گاهی خودبه‌خود لمس می‌شود (Ghost Touch)، این هم نشانه مهمی است.
منوی تست سازنده
بسیاری از گوشی‌ها یک منوی تست مخفی دارند که با یک کد در صفحه شماره‌گیر باز می‌شود. مثلاً سامسونگ منویی دارد که تست رنگ‌های اصلی، تاچ و سنسورها را ممکن می‌کند. در این منو می‌توانید صفحه را با رنگ‌های قرمز، سبز، آبی و سیاه کامل ببینید و تاچ را خانه‌به‌خانه بسنجید. کدهای این منوها برای هر برند فرق می‌کند و گاهی با آپدیت تغییر می‌کند؛ فهرست به‌روز آن‌ها را در مقاله کدهای مخفی آیفون و برندهای اندرویدی آورده‌ایم.
آیفون
آیفون‌ها خودشان در این زمینه کمک بزرگی می‌کنند. طبق صفحه پشتیبانی اپل، در iOS 15.2 و جدیدتر از مسیر Settings > General > About (تنظیمات > عمومی > درباره) اگر گوشی تعمیر شده باشد، بخشی به نام Parts and Service History نمایش داده می‌شود. کنار قطعه ممکن است یکی از این برچسب‌ها بیاید:
-
Genuine: تعمیر با قطعه و فرایند اصلی اپل انجام شده است.
-
Unknown: مثلاً وقتی قطعه اصلی نیست یا آن‌طور که انتظار می‌رود کار نمی‌کند.
-
Used: قطعه قبلاً در آیفون دیگری استفاده شده است.
طبق همان صفحه اپل، اطلاعات مربوط به نمایشگر (Display) برای iPhone 11 و مدل‌های جدیدتر نمایش داده می‌شود. اگر آیفون شما در این گروه است و کنار Display عبارت Unknown دیدید، احتمال زیادی هست که صفحه اصلی نباشد. مسیر و برچسب‌ها ممکن است در نسخه‌های بعدی iOS تغییر کنند؛ ملاک، صفحه پشتیبانی اپل است.
قبل از تعویض صفحه از تعمیرکار چه بپرسید
بهترین زمان برای جلوگیری از قطعه فیک، قبل از پرداخت پول است. این سؤال‌ها را بپرسید و جواب‌ها را، اگر ممکن است، روی فاکتور بنویسید:
-
دقیقاً چه نوع قطعه‌ای است؟ اصلی، سرویس پک، شرکتی یا کپی؟ اسم را روی فاکتور بخواهید.
-
OLED است یا LCD/incell؟ به‌خصوص اگر گوشی شما از کارخانه OLED داشته.
-
گارانتی دارد؟ چند وقت و برای چه مشکلاتی؟ گارانتی کتبی بخواهید.
-
می‌توانم قبل از پرداخت تست کنم؟ تست سیاهی، تاچ و منوی تست را همان‌جا انجام دهید.
-
اثر انگشت زیر صفحه و Always On Display مثل قبل کار می‌کنند؟ اگر تعمیرکار مطمئن نیست، یعنی احتمالاً قطعه incell است.
تشخیص کابل شارژ اصلی از تقلبی
ظاهر و بسته‌بندی
کابل اصلی معمولاً چاپ تمیز و دقیق دارد، لوگو و نوشته‌ها کج یا محو نیستند و درزهای سری کانکتور صاف و یکدست است. روکش کابل یکنواخت است و سری فلزی کانکتور بدون لقی در پورت گوشی می‌نشیند. سری که در پورت لق می‌خورد، با کمی تکان قطع و وصل می‌شود یا روکش پلاستیکی‌اش نامرتب است، نشانه خوبی نیست. اما فراموش نکنید: بسته‌بندی شیک و برچسب هولوگرام به‌تنهایی مدرک اصالت نیست، چون این‌ها هم کپی می‌شوند.
پیام شارژ سریع روی گوشی
بیشتر گوشی‌هایی که شارژ سریع دارند، هنگام اتصال به شارژر و کابل مناسب، روی صفحه قفل یا در تنظیمات باتری عبارتی مثل «Fast charging» یا «Super fast charging» نشان می‌دهند. یک تست ساده:
-
گوشی را با شارژر و کابل اصلی خودش (یا یک ست مطمئن) شارژ کنید و پیامی را که نشان می‌دهد ببینید.
-
حالا فقط کابل را با کابل مشکوک عوض کنید و شارژر را همان نگه دارید.
-
اگر با کابل جدید فقط «Charging» معمولی نمایش داده می‌شود، کابل از استاندارد شارژ سریع گوشی پشتیبانی نمی‌کند یا مشکل دارد.
برای این تست فقط به نشانگر خود گوشی تکیه کنید. ادعاهای «این کابل فلان وات است» روی بسته‌بندی، بدون این تست ارزش زیادی ندارد.
گرما و قطع و وصل شدن
گرم شدن ملایم هنگام شارژ عادی است؛ اما اگر سری کابل یا خود کابل به‌حدی داغ می‌شود که دست زدن به آن ناخوشایند است، یا شارژ مدام قطع و وصل می‌شود، استفاده از آن کابل را همان‌جا متوقف کنید. بوی سوختگی یا تغییر رنگ پلاستیک سری کابل هم هشدار جدی است.
کابل آیفون
آیفون‌ها گاهی هنگام اتصال یک کابل یا لوازم جانبی پیامی با این مضمون نشان می‌دهند: «This accessory may not be supported» (ممکن است این لوازم جانبی پشتیبانی نشود). طبق صفحه پشتیبانی اپل، این پیام ممکن است وقتی ظاهر شود که لوازم جانبی آسیب دیده، تأییدشده اپل (Apple-certified) نیست یا با دستگاه سازگار نیست، یا پورت گوشی کثیف یا آسیب‌دیده است. پس اگر این پیام را با یک کابل جدید دیدید، اول پورت را تمیز کنید و دوباره امتحان کنید؛ اگر باز هم تکرار شد، احتمال غیراصلی یا بی‌کیفیت بودن کابل زیاد است. اپل برای سازندگان لوازم جانبی برنامه‌ای به نام MFi (Made for iPhone) دارد و کابل‌های دارای این گواهی معمولاً این پیام را نمی‌دهند.
استعلام اصالت و گارانتی
قبل از خرید، گارانتی فروشنده را بپرسید و فاکتور بگیرید. اگر برند یا واردکننده رسمی روش رسمی برای استعلام اصالت محصولش دارد، از همان مسیر رسمی استفاده کنید؛ برچسب‌ها و کدهایی که فقط به یک سایت ناشناس ارجاع می‌دهند قابل اعتماد نیستند. ما در این مقاله سرویس استعلام خاصی را معرفی نمی‌کنیم، چون اصالت هر سرویس باید جداگانه بررسی شود.
اگر گوشی اصلاً شارژ نمی‌شود
اگر مشکل شما فقط «تشخیص کابل» نیست و گوشی با هیچ کابلی شارژ نمی‌شود، مراحل کامل عیب‌یابی را در مقاله شارژ نشدن گوشی؛ عیب‌یابی از کابل تا آی‌سی شارژ دنبال کنید.
چرا قطعه فیک گران‌تر تمام می‌شود
قطعه فیک در لحظه خرید ارزان‌تر است، اما هزینه‌اش را بعداً می‌پردازید:
-
اثر انگشت و قابلیت‌ها: با پنل غیراصلی ممکن است اثر انگشت زیر صفحه یا Always On Display را از دست بدهید.
-
روشنایی و رنگ: صفحه کم‌نورتر و رنگ‌های بی‌جان‌تر یعنی تجربه روزانه بدتر و خواندن سخت‌تر زیر آفتاب.
-
مصرف باتری: پنل‌های LCD/incell روی گوشی‌ای که برای OLED طراحی شده، معمولاً مصرف بیشتری دارند، به‌خصوص با پس‌زمینه تیره.
-
کابل و مدار شارژ: کابل بی‌کیفیت می‌تواند با گرمای زیاد یا اتصال نامناسب، به پورت شارژ و مسیر شارژ گوشی آسیب بزند. جزئیات این موضوع را در مقاله شارژ نشدن گوشی توضیح داده‌ایم.
-
ارزش فروش: گوشی با قطعه غیراصلی، در فروش بعدی معمولاً قیمت کمتری پیدا می‌کند. در آیفون، برچسب Unknown در Parts and Service History به خریدار بعدی هم نشان داده می‌شود.
اگر به جنبه سخت‌افزاری و قطعات روی برد علاقه دارید، مقاله قطعه‌شناسی موبایل را هم ببینید.
سوالات متداول
ال سی دی سرویس پک با اصلی چه فرقی دارد؟
«سرویس پک» اصطلاحی است که فروشنده‌ها برای قطعه‌ای به کار می‌برند که ادعا می‌شود در بسته‌بندی خدمات پس از فروش خود سازنده (مثلاً سامسونگ) عرضه شده است. این یک ادعای فروشنده است، نه تضمین. چون بسته‌بندی هم قابل تقلید است، بعد از نصب با تست سیاهی در اتاق تاریک، تاچ، اثر انگشت و منوی تست سازنده آن را بررسی کنید و گارانتی کتبی بگیرید.
ال سی دی اولد بهتر است یا incell؟
اگر گوشی شما از کارخانه OLED داشته، پنل OLED رفتار اصلی گوشی را حفظ می‌کند: سیاهی عمیق، Always On Display و اثر انگشت زیر صفحه. پنل incell یا TFT معمولاً این‌ها را ندارد یا ضعیف‌تر انجام می‌دهد. برای آشنایی با تفاوت فنی این دو، مقاله ساختار نمایشگر گوشی: LCD، OLED و تاچ را ببینید.
از کجا بفهمم ال سی دی گوشی‌ام بعد از تعمیر عوض شده است؟
تست سیاهی در اتاق تاریک، مقایسه حاشیه پایین صفحه، کار کردن اثر انگشت زیر صفحه و در آیفون، بخش Parts and Service History در Settings > General > About را بررسی کنید. هیچ‌کدام از این نشانه‌ها به‌تنهایی صددرصد قطعی نیست؛ اما اگر دو یا سه نشانه با هم دیده شوند، احتمال تعویض صفحه با قطعه غیراصلی زیاد است.
کابل شارژ فیک به گوشی آسیب می‌زند؟
می‌تواند. کابل بی‌کیفیت ممکن است داغ شود، اتصال ناپایدار داشته باشد و به مرور به پورت شارژ و مسیر شارژ گوشی آسیب بزند. اگر کابلی داغ می‌شود یا شارژ را قطع و وصل می‌کند، استفاده از آن را متوقف کنید. علائم آسیب مدار شارژ را در مقاله شارژ نشدن گوشی توضیح داده‌ایم.
چرا گوشی‌ام با کابل جدید فست شارژ نمی‌شود؟
ممکن است کابل از استاندارد شارژ سریع گوشی شما پشتیبانی نکند، یا مشکل از شارژر باشد نه کابل. یک بار با شارژر و کابل اصلی خود گوشی تست کنید و پیام «Fast charging» را ببینید؛ بعد فقط کابل را عوض کنید. اگر با ست اصلی هم شارژ سریع کار نمی‌کند، مراحل عیب‌یابی شارژ نشدن گوشی را دنبال کنید.
بعد از تعویض صفحه، گوشی مشکل نرم‌افزاری پیدا کرده؟
اگر بعد از تعویض صفحه، تاچ هنگام روشن شدن کار نمی‌کند، منوی تست خطا می‌دهد یا گوشی بعد از تعمیر مشکل نرم‌افزاری پیدا کرده، گاهی نصب دوباره نرم‌افزار رسمی کمک می‌کند. فایل‌های فلش رسمی را در بخش فایل‌های Sir GSM پیدا کنید، یا برای مشاوره از طریق صفحه تماس با Sir GSM با ما در ارتباط باشید.
یادداشت انتشار: کد JSON-LD کامل (Article + FAQPage + BreadcrumbList) در انتهای فایل Markdown همین مقاله آمده است.