فهرست مقاله
دیود قطعه‌ای نیمه‌هادی دو‌پایه است که جریان را فقط در یک جهت (از آند به کاتد) عبور می‌دهد و در جهت مخالف عملاً مسدود می‌شود. همین رفتار یک‌طرفه، دیود را به یکی از پرکاربردترین قطعات در مدارات حفاظتی و تغذیه تبدیل کرده است.
انواع رایج دیود
- دیود معمولی (یکسوساز): تبدیل جریان متناوب به مستقیم؛ در پل‌های یکسوساز.
- دیود زنر: در جهت معکوس، بعد از یک ولتاژ مشخص (ولتاژ شکست) هدایت می‌کند و همان ولتاژ را روی خودش ثابت نگه می‌دارد — برای تثبیت ولتاژ یا محافظت در برابر اضافه‌ولتاژ استفاده می‌شود.
- LED: نور ساطع می‌کند؛ افت ولتاژش بسته به رنگ فرق دارد.
- دیود شاتکی: افت ولتاژ خیلی کمتر و سرعت سوییچینگ بالاتری نسبت به دیود معمولی دارد؛ در مدارات سوییچینگ و شارژرها پرکاربرد است.
کاربرد در گوشی موبایل
روی خط شارژ و USB، دیودهای محافظتی (اغلب TVS دیود که نوعی دیود زنر سریع است) در برابر اضافه‌ولتاژ ناگهانی از شارژرهای غیراستاندارد از آی‌سی شارژ محافظت می‌کنند. وقتی گوشی با یک شارژر بد اضافه‌ولتاژ می‌بیند، این دیودهاست که معمولاً اول می‌سوزند تا آی‌سی اصلی سالم بماند — یعنی سوختن یک دیود محافظتی می‌تواند نشانه‌ی این باشد که یک اتفاق ولتاژی روی خط افتاده، نه لزوماً خرابی خود دیود.
تست دیود با مولتی‌متر
روی حالت دیود مولتی‌متر، پراب مثبت به آند و پراب منفی به کاتد که وصل شود، باید یک افت ولتاژ معمولاً بین ۰.۳ تا ۰.۷ ولت نشان بدهد (بسته به جنس دیود). برعکس‌کردن پراب‌ها باید هیچ عبوری نشان ندهد (مدار باز). اگر در هر دو جهت عدد نشان بدهد یا صفر باشد، دیود شورت شده؛ اگر در هیچ جهتی عبور نکند، دیود قطع (اوپن) شده است.