آپ‌امپ (Operational Amplifier) یک تقویت‌کننده‌ی الکترونیکی با دو ورودی (معکوس‌کننده و غیرمعکوس‌کننده) و یک خروجی است که اختلاف دو ورودی را با بهره‌ی (gain) خیلی بالا تقویت می‌کند. به‌تنهایی به‌ندرت بدون مدار فیدبک استفاده می‌شود؛ با اضافه‌کردن چند مقاومت یا خازن در مسیر فیدبک، می‌شود رفتار دقیق آن (تقویت‌کننده، مقایسه‌گر، فیلتر و…) را طراحی کرد.
کاربرد در موبایل
- مدار میکروفون و اسپیکر: سیگنال ضعیف میکروفون قبل از رسیدن به آی‌سی صوتی، توسط یک تقویت‌کننده (که پایه‌اش همین ساختار آپ‌امپی است) تقویت می‌شود.
- مقایسه‌گر ولتاژ: در برخی مدارهای حفاظتی، از آپ‌امپ برای مقایسه‌ی ولتاژ باتری یا خط شارژ با یک ولتاژ مرجع استفاده می‌شود.
- فیلتر سیگنال: حذف نویز از سیگنال‌های آنالوگ حساس، مثلاً قبل از تبدیل به دیجیتال.
رفتار ایده‌آل در برابر رفتار واقعی
در حالت ایده‌آل فرض می‌شود آپ‌امپ بهره‌ی بی‌نهایت و امپدانس ورودی بی‌نهایت دارد، یعنی عملاً هیچ جریانی از پایه‌های ورودی نمی‌کشد. در عمل، آی‌سی‌های واقعی محدودیت‌هایی دارند (آفست ولتاژ، پهنای باند محدود) اما برای تعمیرکار موبایل نکته‌ی مهم‌تر این است که بداند این آی‌سی‌ها معمولاً روی خط صوتی نشسته‌اند — اگر مشکل صدا (میکروفون ضعیف، اسپیکر بی‌صدا، نویز روی مکالمه) باشد و مسیر مکانیکی سالم باشد، این ناحیه از برد جای بررسی است.