فهرست مقاله
ترانزیستور قطعه‌ای نیمه‌هادی سه‌پایه است که دو کار اصلی انجام می‌دهد: سوییچ‌کردن (قطع و وصل یک مسیر جریان با یک سیگنال کوچک کنترلی) و تقویت (بزرگ‌کردن دامنه‌ی یک سیگنال ضعیف). تقریباً هیچ مداری در گوشی موبایل بدون ترانزیستور — چه به‌صورت تک‌قطعه، چه هزاران‌بار داخل یک آی‌سی — کار نمی‌کند.
دو خانواده‌ی اصلی
ترانزیستور دوقطبی (BJT) سه پایه دارد: بیس (پایه‌ی کنترل)، کالکتور و امیتر. با تزریق جریان کوچک به بیس، جریان بزرگ‌تری بین کالکتور و امیتر برقرار می‌شود. دو نوع NPN و PNP دارد که جهت جریانشان برعکس هم است.
ترانزیستور اثر میدانی (MOSFET) سه پایه دارد: گیت، درین و سورس. برخلاف BJT که با جریان کنترل می‌شود، MOSFET با ولتاژ روی گیت کنترل می‌شود و عملاً جریان ورودی نمی‌کشد — همین باعث می‌شود در مدارات سوییچینگ با راندمان بالا (مثل مدار شارژ و کنترل تغذیه‌ی باتری) خیلی رایج‌تر باشد.
کاربرد در موبایل
روی برد گوشی، MOSFETهای کوچک معمولاً نقش سوییچ خط تغذیه را دارند — مثلاً وصل و قطع تغذیه‌ی یک بخش خاص از برد (دوربین، فلش، آنتن) طبق فرمان پردازنده‌ی مدیریت توان (PMIC). خرابی یکی از این سوییچ‌ها معمولاً یعنی یک بخش خاص گوشی (مثلاً فلش یا لرزاننده) کار نمی‌کند در حالی که بقیه‌ی گوشی سالم است.
تست سریع با مولتی‌متر
مشابه دیود، اتصال بین پایه‌های ترانزیستور (بیس-امیتر و بیس-کالکتور در BJT) روی حالت دیود مولتی‌متر باید مثل دو دیود پشت‌به‌پشت رفتار کند. عبور جریان در جهت‌های نادرست یا مقاومت صفر بین پایه‌ها معمولاً نشانه‌ی شورت‌شدن ترانزیستور است.