فهرست مقاله
بزرگ‌ترین اشتباه در تعمیر سخت‌افزار گوشی، شروع کار بدون ترتیب است: تعویض قطعه با حدس، گرم کردن آی‌سی‌ها بدون دلیل یا باز کردن برد قبل از شنیدن حرف مشتری. یک روش ثابت و مرحله‌ای، هم زمان تعمیر را کم می‌کند و هم جلوی خراب‌تر شدن دستگاه را می‌گیرد. در این راهنما یک نقشه راه پنج مرحله‌ای را می‌خوانید که برای بیشتر خرابی‌های سخت‌افزاری قابل استفاده است.
مرحله ۱: سابقه خرابی را از مشتری بپرسید
قبل از اینکه پیچی باز کنید، از مشتری بپرسید چه اتفاقی افتاده است. چند سوال کلیدی:
- گوشی ضربه خورده یا افتاده است؟ ضربه می‌تواند باعث ترک لحیم، جدا شدن کانکتور یا شکستن قطعه شود.
- با آب یا مایع تماس داشته است؟ آب‌خوردگی معمولاً اکسید و خوردگی روی برد ایجاد می‌کند، گاهی چند روز بعد.
- بعد از آپدیت یا فلش خراب شده است؟ در این حالت احتمال مشکل نرم‌افزاری بالاست و شاید اصلاً نیازی به باز کردن گوشی نباشد. ریسک‌های فلش را در ریسک‌های فلش و خطر خاموشی گوشی بخوانید.
- قبلاً جای دیگری تعمیر شده است؟ قطعه تعویضی یا لحیم‌کاری قبلی می‌تواند منشأ ایراد باشد.
- ایراد ناگهانی بوده یا تدریجی؟ مثلاً شارژ به‌تدریج کند شده یا یک‌باره قطع شده است.
جواب این سوال‌ها مسیر عیب‌یابی را کوتاه می‌کند. آن‌ها را روی برگه پذیرش بنویسید.
مرحله ۲: بازرسی ظاهری
گوشی را باز کنید و قبل از هر اندازه‌گیری، برد را زیر لوپ یا میکروسکوپ دقیق نگاه کنید. دنبال این موارد باشید:
- سوختگی: تغییر رنگ روی برد یا قطعه، آی‌سی ورم‌کرده یا ترک‌خورده.
- خوردگی و اکسید: لکه‌های سبز یا سفید، به‌خصوص کنار کانکتورها و زیر شیلدها.
- قطعه افتاده یا جابه‌جا شده: جای خالی خازن یا مقاومت روی پد.
- کانکتورها و فلت‌ها: پارگی، تاخوردگی یا جا نیفتادن کامل.
اگر با اجزای برد آشنا نیستید، برد گوشی چیست و قطعات SMD روی برد گوشی را ببینید. خیلی از ایرادها همین‌جا پیدا می‌شوند.
مرحله ۳: تست جریان با منبع تغذیه
باتری را جدا کنید و برد را با منبع تغذیه دیجیتال راه‌اندازی کنید. به عدد آمپرمتر در دو حالت دقت کنید:
- قبل از زدن دکمه پاور: در حالت عادی، جریان باید بسیار کم باشد. اگر به محض وصل کردن، جریان بالا کشیده شود، احتمالاً یک اتصال کوتاه (شورت) روی خط اصلی تغذیه وجود دارد.
- بعد از زدن دکمه پاور: جریان باید در مراحل روشن شدن تغییر کند و الگوی مشخصی داشته باشد. ثابت ماندن جریان روی صفر، ماندن روی یک عدد ثابت یا بالا رفتن و قطع شدن، هر کدام سرنخی درباره محل ایراد است.
مهم: مقدار جریان سالم در هر مرحله به مدل گوشی، پردازنده و طراحی برد بستگی دارد و یک عدد ثابت برای همه گوشی‌ها وجود ندارد. بهترین مرجع، مقایسه با یک برد سالم از همان مدل یا اطلاعات معتبر همان مدل است. برای پیدا کردن اتصالی، عیب‌یابی نشتی جریان در موبایل را بخوانید. اگر گوشی کوالکام کاملاً خاموش است، تشخیص گوشی خاموش کوالکام هم کمک می‌کند.
مرحله ۴: ایراد را دسته‌بندی کنید
بر اساس علائم، ایراد را در یکی از این دسته‌ها قرار دهید. هر دسته مسیر اندازه‌گیری خودش را دارد:
| دسته | علائم رایج | مسیر بررسی |
|---|---|---|
| صدا | بلندگو، گوشی یا میکروفون کار نمی‌کند | فلت و کانکتور، آی‌سی صدا؛ قطع شدن صدای گوشی |
| نمایش | صفحه سیاه، خط، نور پس‌زمینه ندارد | صفحه، کانکتور، مدار نور پس‌زمینه؛ LCD، OLED و تاچ |
| شبکه | آنتن ندارد، سیم‌کارت را نمی‌شناسد | تشخیص نرم‌افزاری یا سخت‌افزاری؛ آنتن ندادن گوشی |
| شارژ | شارژ نمی‌شود یا کند شارژ می‌شود | سوکت، آی‌سی شارژ؛ علائم خرابی آی‌سی شارژ و پاور و تعویض سوکت شارژ |
| خاموشی کامل | هیچ واکنشی ندارد | مسیر تغذیه اصلی، شورت، آی‌سی پاور |
برای ایرادهای اثر انگشت، روش جداگانه‌ای را در انواع سنسور اثر انگشت گوشی و عیب‌یابی روی شماتیک آورده‌ایم.
مرحله ۵: مسیرهای شماتیک را با مولتی‌متر بررسی کنید
حالا با شماتیک همان مدل، مسیر تغذیه را از ابتدا تا پردازنده دنبال کنید. ترتیب منطقی معمولاً این است:
- VBAT: خط اصلی ولتاژ باتری. بررسی کنید ولتاژ به برد می‌رسد و این خط به زمین اتصال کوتاه ندارد.
- آی‌سی شارژ: ورودی و خروجی آی‌سی شارژ را با مقادیر شماتیک مقایسه کنید.
- LDOها و خروجی‌های آی‌سی پاور: ولتاژهای خروجی رگولاتورها را یکی‌یکی اندازه بگیرید. نبودن یک ولتاژ، بخشی از مدار را که از آن تغذیه می‌شود از کار می‌اندازد.
- پردازنده (CPU): اگر همه ولتاژها سالم‌اند و گوشی هنوز روشن نمی‌شود، بخش پردازنده، حافظه و کلاک را بررسی کنید.
مقدار درست هر ولتاژ را فقط از شماتیک همان مدل بردارید. روش خواندن شماتیک را در خواندن شماتیک و بوردویو گوشی و روش اندازه‌گیری را در کار عملی با مولتی‌متر روی برد گوشی ببینید. اگر نیاز به تعویض یا ریبال آی‌سی شد، آموزش ریبال آی‌سی با شابلون را بخوانید.
اصل طلایی: اول اندازه بگیرید، بعد تعویض کنید
تعویض قطعه بدون اندازه‌گیری، هم هزینه را بالا می‌برد و هم ممکن است ایراد اصلی را پنهان کند. اگر هر مرحله را به ترتیب انجام دهید و نتیجه هر اندازه‌گیری را یادداشت کنید، در بیشتر موارد محل ایراد قبل از دست زدن به هویه مشخص می‌شود.
سوالات متداول
اولین قدم در تعمیر سخت‌افزار گوشی چیست؟
پرسیدن سابقه خرابی از مشتری: ضربه، آب‌خوردگی، آپدیت یا تعمیر قبلی.
چرا باید جریان را قبل و بعد از زدن دکمه پاور نگاه کنیم؟
جریان قبل از پاور نشان می‌دهد آیا اتصال کوتاه روی خط اصلی هست یا نه؛ جریان بعد از پاور نشان می‌دهد روشن شدن تا کجا پیش می‌رود.
جریان سالم یک گوشی چند آمپر است؟
عدد ثابتی وجود ندارد؛ به مدل و طراحی برد بستگی دارد. با برد سالم همان مدل مقایسه کنید.
VBAT چیست؟
خط اصلی ولتاژ باتری روی برد که بیشتر مدارهای گوشی از آن تغذیه می‌شوند.
اگر همه ولتاژها درست باشد و گوشی روشن نشود چه کنم؟
بخش پردازنده، حافظه و کلاک را بررسی کنید و احتمال مشکل نرم‌افزاری را هم در نظر بگیرید.
سوال دارید؟
اگر در عیب‌یابی گیر کرده‌اید، مدل گوشی و نتایج اندازه‌گیری خود را از صفحه تماس با ما برای ما بفرستید.